AUKUS ittifakı tartışmaları sürüyor



Avustralya, ABD ve İngiltere’nin AUKUS ittifakından sonra ABD ile Avrupa karşı karşıya geldi.

ABD, İngiltere ve Avustralya’nın oluşturduğu askeri ittifak dünya kamuoyunun gündemini meşgul etmeye devam ediyor.

16 Eylül’de açıklanan ve  AUKUS olarak anılan üçlü güvenlik antlaşması Batı İttifakı’nda kriz yarattı.

Trump dönemiyle başlayan ve Biden yönetiminin de devam ettirdiği Hint-Pasifik söylemi, AUKUS ittifakının da temel söylemini oluşturuyor.

Anlaşma; ABD, Avrupa’yı küçümsüyor yorumlarına sebep olurken ABD’nin nükleer tahrik teknolojisini İngiltere dışında bir müttefikle ilk kez paylaşması noktasında da önemli.

AUKUS ittifakı tartışmaları sürüyor #1

FRANSA İLE BAŞLAYAN KRİZ

İlk olara AUKUS çerçevesinde Avustralya’nın Fransa’dan alacağı denizaltıları iptal edip, İngiltere ve ABD’yle nükleer güçle çalışacak denizaltı antlaşmasına vardığını açıklaması, Fransa’nın tepkisine yol açtı.

Anlaşmanın iptalini ihanet olarak değerlendiren ve  sırtımızdan vurulduk diyen Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Yves Le Drian yaptığı açıklamada “Gerçek bir ittifakta birbirinizle konuşursunuz, bir şeyleri saklamazsınız, karşı tarafa saygı duyarsınız ve bu yüzden bu, gerçek bir krizdir.” ifadelerini kullandı.

Anlaşma sonrası ABD ve Fransa, Irak Savaşı’ndan bu yana en düşük diplomatik seviyeye geri döndü

AUKUS ittifakı tartışmaları sürüyor #2

ÇİN’E KARŞI KOYMA

İngiltere ve ABD’li yetkililer ittifakın Pekin’e karşı koymayı amaçlamadığını vurguluyor ancak uzmanlar bölge stratejisinde köklü bir değişikliğe işaret ediyor.

AVUSTRALYA’YA ÇİN KARŞISINDA DESTEK

Pekin, bölgedeki askeri kapasitesini hızla genişletiyor. AUKUS anlaşmasıyla faaliyete geçecek nükleer denizaltılar, Avustralya Donanması’na; Çin’in giderek daha güçlü hale geldiği Güney Çin Denizi’ne girme, varlıklarını koruma ve devriyeler yürütme yeteneği veriyor.

ÇİN’İN TEPKİSİ

Anlaşmaya Çin ‘bölgesel barış ve istikrarı baltalıyor’ tepkisi gösterdi.
AUKUS anlaşmasının imzalanmasından sadece bir gün sonra Çin, Tayvan hava sahasında savaş jetlerinin de aralarında olduğu 10 uçağı ile gövde gösterisi yaptı.
Tayvan yönetimi alarma geçerek jetleri geri döndürmek için füze savunmasını etkinleştirdi.

NÜKLEER SİLAHLARIN YAYILMASININ ÖNLENMESİNE ZARAR VERİR

Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Zhao Lijian da, 3 ülkenin “bölgesel barış ve istikrara ciddi şekilde zarar verdiğini, silahlanma yarışını yoğunlaştırdığını ve uluslararası nükleer silahların yayılmasını önleme çabalarına zarar verdiğini” söyledi.

ABD’NİN MÜTTEFİKLERİ RAHATSIZ

ABD’nin “müttefikleri kazanmak” konusundaki eğiliminde bu hızlı değişiklik ve tutarsızlık da ABD’nin tek taraflı menfaatinin ortak güvenlik ve menfaatlerden üstte tutulması da Trump yönetimi ile söylemi farklı eylemi aynı bir Biden yönetimiyle karşı karşıya olduğumuz izlenimini veriyor.

TRUMPLAŞMA EĞİLİMİ

Zaten bu Trumplaşma eğilimi nedeniyle Körfez, Afrika ve Avrupa’daki ABD müttefikleri bir hayli rahatsızlar ve stratejik özerklikle ilgili planlarını yeniden canlandırmaya çalışıyorlar.

Stratejik özerklik konusunda başı çeken bazı Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkeler ciddiyetlerini göstermek için AB bürokrasisine baskı yapıyorlar. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell ya da AB Konseyi Başkanı Charles Michel’den Afganistan’ın “bir uyarı alarmı” olduğu yönünde açıklamalar geliyor.

AB yöneticileri Birliğin savunma yatırımlarını, önceliklerini ve stratejik vizyonunu genişletecek Stratejik Pusula (Strategic Compass) planı üzerinde çalıştıklarını açıkladılar. Fakat ne yazık ki Brüksel henüz bu yolun çok başında. Güvenlik konusunda Birlik içerisinde bölünme çok ve dolayısıyla ortada Birliğin stratejik özerkliğe yaklaşacağı gibi bir umut da yok.

ABD İLE AB ARASINDA KOPMALAR

AUKUS ve nükleer denizaltı hadisesi sonrası herhalde kimse NATO’da ABD’nin Batılı müttefiklerini Amerikan/NATO savunma teminatı konusunda da ikna edemez. Kısaca bu kısır döngü, AB, iktisadi ve politik alanda da kazanımlar sağlamazsa yeni kopuş süreçlerini beraberinde getirebilir. İşte ABD’nin AB için açmış olduğu parlak gelecek!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir